Slándáil

A chinntiú go bhfuil táirgí, ardáin, seirbhísí agus bonneagar digiteach cosanta ó rochtain neamhúdaraithe, cur isteach agus teip – ag cosaint sláine, infhaighteachta agus athléimneachta na gcóras agus na sonraí atá iontu

Ciallaíonn Slándáil a chinntiú go bhfanann córais dhigiteacha a fhreastalaíonn ar an bpobal iontaofa, athléimneach agus cosanta ó rochtain neamhúdaraithe, cur isteach, cur as ord nó caillteanas.

Creidimid gur cheart go mbeadh duine in ann brath ar shláine agus ar infhaighteacht na seirbhísí a úsáideann siad, agus muinín a bheith acu nár athraíodh, nár nochtadh, nár scriosadh ná nár mhí-úsáideadh an fhaisnéis atá ag na seirbhísí sin gan údarú.

I gcás eintitis a fhreastalaíonn ar an bpobal, ciallaíonn Slándáil córais, taifid agus sonraí a chosaint trí choimircí teicniúla, oibríochtúla agus eagraíochtúla cuí. Ciallaíonn sé rochtain ar chórais íogaire a rialú, cumarsáid agus faisnéis stóráilte a dhaingniú, faireachán a dhéanamh ar ionrach nó mí-úsáid, agus nósanna imeachta soiléire a choinneáil chun freagairt do theagmhais, do theipeanna nó do sháruithe.

Ciallaíonn sé córais a dhearadh ar féidir leo téarnamh ó chur isteach gan sláine ná leanúnachas a chailleadh, cúltacaí slána agus rianta iniúchta a choinneáil, agus a chinntiú go bhfanann taifid phoiblí thábhachtacha barántúil, inrochtana agus cosanta le himeacht ama. Ciallaíonn sé freagracht shoiléir a shannadh as maoirseacht slándála agus na cosaintí a athbhreithniú go rialta de réir mar a athraíonn córais, bagairtí agus teicneolaíochtaí.

Samplaí de riachtanais (léiritheach)

Tá na samplaí de riachtanais seo bunaithe ar chaighdeáin, rialacháin agus dlíthe idirnáisiúnta seanbhunaithe, atá liostaithe go hiomlán sa rannán thíos.

• Coinníonn eagraíochtaí beartais slándála doiciméadaithe a chlúdaíonn rialú rochtana, freagairt do theagmhais, leanúnachas agus téarnamh.

• Tá rochtain ar chórais agus ar shonraí íogaire srianta do dhaoine údaraithe le rialuithe fíordheimhnithe cuí.

• Úsáidtear naisc chriptithe le haghaidh gach seirbhíse atá os comhair an phobail agus gach rochtana riaracháin.

• Daingnítear idir-inoibritheacht idir córais trí mheicníochtaí doiciméadaithe fíordheimhnithe, údaraithe, criptithe agus iniúchta.

• Doiciméadaítear, déantar measúnú ar, agus tugtar aghaidh ar leochaileachtaí agus teagmhais slándála laistigh de thréimhsí freagartha sainithe.

• Tá seirbhísí deartha chun fanacht oibríochtúil agus in-aisghabhála le linn teipeanna teicniúla, teagmhas cibear, nó cur isteach seachtrach.

• Stóráiltear agus coinnítear taifid dhigiteacha ar bhealaí a chaomhnaíonn sláine fianaiseach, barántúlacht agus slabhra coimeádta.

Caighdeáin, rialacháin agus dlíthe a thugann eolas don obair seo

• EU | European Digital Identity Framework Regulation (eIDAS 2.0) 2024
• EU | Network and Information Security Directive (NIS2) 2022
• European Telecommunications Standards Institute (ETSI) | Securing Artificial Intelligence (SAI) Baseline Cyber Security Requirements for AI Models and Systems (EN 304 223) 2021
• Institute of Electrical and Electronics Engineers Standards Association (IEEE SA) | Standard for Local and Metropolitan Area Networks: Port-Based Network Access Control (IEEE 802.1X) 2020
• Internet Engineering Task Force (IETF) | Security and Privacy Standards
• International Organization for Standardization (ISO) | Guidelines for Digital Evidence (ISO/IEC 27037) 2012
• UK | Data (Use and Access) Act 2025
• UK | Data Protection Act 2018
• UK | Freedom of Information Act (FOI Act) 2000
• UK | National Cyber Security Centre (NCSC) Cyber Essentials Standard
• UK | Public Records Act 1958

Eagraíochtaí atá ag obair sa réimse seo

• Access Now | US-based nonprofit
• Center for Internet Security (CIS) | US-based nonprofit
• Chaos Computer Club | Germany-based nonprofit
• Citizen Lab | Canada-based research organisation
• CyberPeace Institute | Switzerland-based nonprofit
• Digital Security Lab (Лабораторія цифрової безпеки)| Ukraine-based nonprofit
• eQualitie | Canada-based nonprofit
• European Telecommunications Standards Institute (ETSI) | France-based standards organisation
• European Union Agency for Cybersecurity (ENISA) | Greece-based EU body
• European Cyber Security Organisation (ECSO) | Belgium-based membership organisation
• Institute of Electrical and Electronics Engineers Standards Association (IEEE SA) | US-based standards organisation
• Internet Engineering Task Force (IETF) | US-based standards organisation
• International Organization for Standardization (ISO) | Switzerland-based standards organisation
• Kantara Initiative | US-based standards organisation
• National Cyber Security Centre (NCSC) | UK government body
• OpenID Foundation | US-based standards organisation
• OpenSSL | Global project
• Qurium | Sweden-based nonprofit
• UK Cyber Security Council | UK-based membership organisation
• Wau Holland Stiftung (Wau Holland Foundation) | Germany-based nonprofit